En iyi mevsim
—
Günlük bütçe
—
Bölge
Orta Asya
Taşkent hava durumu
canlı · Open-Meteo- En iyi mevsim: —
- Günlük ortalama bütçe: —
- Bölge: Orta Asya
Taşkent Gezi Rehberine Kısa Bakış
Taşkent gezi rehberi 📍 Haritada gör; gezilecek yerler, bütçe, ulaşım, konaklama, yeme-içme ve pratik bilgilerle Taşkent gezinizi baştan sona planlar.
Türkiye'den Taşkent'e gerçekleşen direkt uçuşlar yaklaşık 4 saat 30 dakika sürmekte olup vizesiz giriş imkanıyla oldukça pratik bir seyahat rotasıdır. Orta Asya'nın en hareketli metropollerinden biri olan bu kadim merkez, hem geçmişin izlerini taşıyan meydanları hem de geniş bulvarlarıyla gezginlere çok yönlü bir deneyim sunuyor.
İhtişamlı medreselerin hemen yanı başında yükselen modernist yapılar, şehre kendine özgü bir karakter kazandırıyor. Yerel pazarların canlılığı, çay kültürünün incelikleri ve uygun yaşam maliyetleri burayı çekici kılan temel etkenler arasında yer alıyor.
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Uçuş Süresi | 4,5 Saat |
| En İyi Aylar | Nisan-Mayıs ve Eylül-Ekim |
| Günlük Bütçe | 40$ - 70$ |
| Para Birimi | Özbek Somu (UZS) |
| Vize | Vizesiz |
Nasıl Gidilir?
Türkiye’den Taşkent İslam Kerimov Havalimanı’na (TAS) direkt uçuşlar İstanbul’dan yaklaşık 5 saat sürmekte olup, gidiş-dönüş biletleri dönemine göre 250 € ile 450 € arasında değişmektedir.Havalimanından Şehir Merkezine
- Taksi (Yandex Go): Yaklaşık 20 dakikada merkezde olursunuz, maliyeti ise yaklaşık 3-5 € civarındadır.
- Otobüs (Hat 40, 67, 94): 40-50 dakikalık bir yolculuk sunar, bilet ücreti ise 0,15 € (2000 Som) seviyesindedir.
- Özel Transfer: Oteliniz tarafından sağlanan karşılama hizmeti genellikle 10-15 € aralığında bir fiyata sahiptir.

Foto: Doğan Alpaslan Demir, Pexels
Şehir İçi Ulaşım
| Bilet Türü | Fiyat (2026) | Geçerlilik |
|---|---|---|
| ATTO Kart | 0,15 € | Tüm metro ve otobüs hatlarında geçerli |
| QR Kodlu Bilet | 0,20 € | Tek kullanımlık geçiş hakkı |
| Aylık Abonman | 12 € | Sınırsız bilet yükleme seçeneği |
Taşkent geniş bulvarlara sahip olduğundan noktalar arası mesafe uzundur; bu yüzden metro hatlarını tercih etmek yürümekten çok daha verimli bir çözümdür.
Taşkent'te Gezilecek Yerler
🏛 Müzeler
Emir Timur Müzesi 📍 Haritada gör, ülkenin kurucu figürüne adanmış, çarpıcı mavi kubbeli bir yapıdır. 1996 yılında inşa edilen bu görkemli bina, Timur İmparatorluğu'nun tarihine ve mirasına ışık tutmaktadır. İçerideki el yazmaları, minyatürler ve altın işlemeli silahlar, dönemin estetik anlayışını yansıtırken ziyaretçileri 14. yüzyıla götürüyor. Giriş ücreti 30.000 Özbek Somu olup saat 10:00 ile 17:00 arasında açıktır. Emir Timur Meydanı durağından yürüyerek rahatça ulaşılır. Geziniz için yaklaşık doksan dakika yeterlidir. İpucu: Müzenin önündeki bahçede fotoğraf çekmek için en uygun saatler ikindi vaktidir.

Foto: mzahid akyol, Pexels
Özbekistan Devlet Tarih Müzesi 📍 Haritada gör, bölgenin kadim topraklarındaki medeniyetleri kronolojik olarak sıralayan devasa bir kurumdur. Binlerce yıllık seramikler, heykeller ve Budist rölyefleri, Orta Asya'nın İslamiyet öncesi dönemine dair eşsiz belgeler sunar. Müze binası, sosyalist modernist mimarinin seçkin örneklerinden biri kabul edilir. Kişi başı giriş ücreti 25.000 Som seviyesindedir ve 09:00-18:00 saatleri arası ziyaret edilebilir. Mustaqillik Maydoni metro istasyonuna çok yakın bir konumdadır. Detaylı inceleme yapmak isterseniz en az iki saat ayırmalısınız. İpucu: En üst kattaki nadir arkeolojik eserleri kaçırmamak için turu yukarıdan aşağıya doğru tamamlayın.
Uygulamalı Sanatlar Müzesi 📍 Haritada gör, geleneksel el sanatlarının yaşatıldığı büyüleyici bir tarihi konaktır. 19. yüzyılda bir diplomat için tasarlanan bu yapı, duvarlarındaki karmaşık ahşap oymalar ve canlı renkli çinilerle başlı başına bir sanat eseridir. İpek dokumalar, işleme sanatları ve seramik koleksiyonu, yerel zanaatkarların yeteneklerini gözler önüne sermektedir. Giriş ücreti 20.000 Somdur ve 09:00-18:00 saatleri arasında açıktır. Şehrin merkezinden 13 veya 17 numaralı otobüs hatlarıyla ulaşım sağlayabilirsiniz. İçerideki tüm detayları görmek için bir saat yeterli olacaktır. İpucu: Bahçedeki el yapımı hediyelik eşya dükkanlarında otantik parçalar bulabilirsiniz.

Foto: Yunuscan Zeybek, Pexels
Sanat Galerisi 📍 Haritada gör, Özbek ressamların eserlerini sergileyen modern ve ferah bir sanat merkezidir. 2004 yılında açılan galeri, klasik Avrupa etkisinden yerel soyut dışavurumculuğa kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan sergilere ev sahipliği yapar. Büyük galerilerdeki geçici sergiler, çağdaş yerel sanatın nabzını tutmak isteyenler için oldukça doyurucudur. Giriş ücreti 15.000 Som olarak belirlenmiştir ve 10:00-19:00 saatleri arasında hizmet verir. Alisher Navoi metro istasyonundan birkaç dakikalık yürüyüşle ulaşılır. Yaklaşık kırk beş dakika vakit ayırmanız kafi gelecektir. İpucu: Müze kartı alarak diğer kültürel alanlarda da indirimli geçişlerden yararlanmayı unutmayın.
Politeknik Müzesi 📍 Haritada gör, bilimsel merakı olan gezginler için teknoloji ve ulaşım tarihini birleştiren bir duraktır. Özellikle otomobil tarihine ve Özbek mühendisliğinin gelişimine odaklanan müze, çocuklu ailelerin en sevdiği yerlerden biridir. İnteraktif bölümler, ziyaretçilere mekanik dünyayı eğlenceli bir şekilde deneyimleme şansı sunar. Giriş ücreti 20.000 Somdur ve 10:00-18:00 saatlerinde kapılarını açar. Amir Temur Meydanı'na yakınlığı sayesinde metro ile kolaylıkla ulaşılabilir. Müze içinde yaklaşık bir saat geçirmek yeterli olacaktır. İpucu: Girişteki nostaljik otomobil koleksiyonunda çekilen fotoğraflar oldukça etkileyici sonuçlar vermektedir.

Foto: Yunuscan Zeybek, Pexels
Alisher Navoi Edebiyat Müzesi 📍 Haritada gör, Özbek dilinin şairi Navoi'nin hayatına ve edebi mirasına adanmış zarif bir yapıdır. Edebi el yazmaları, hat sanatı örnekleri ve şairin çalışma masası gibi kişisel objeler, ziyaretçileri Orta Asya'nın edebi Rönesans dönemine götürür. Müzenin mimarisi, geleneksel Türkistan tarzı ile modern yapının uyumlu bir birleşimidir. Giriş ücreti 15.000 Som olup 09:00-17:00 saatleri arasında ziyaretçilerini kabul eder. Metroyla Navoi istasyonuna gelerek kısa bir yürüyüşle kolayca ulaşılır. İçerisini hakkıyla gezmek için bir saatinizi ayırmanız yerinde olur. İpucu: Kütüphane bölümündeki eski basım kitapları yakından incelemek için görevlilerden izin isteyebilirsiniz.
🏰 Tarihi Yapılar
Kukeldaş Medresesi 📍 Haritada gör, 16. yüzyıla tarihlenen şehrin en eski dini eğitim yapılarından biridir; zamanında kervansaray ve kale olarak da kullanılmıştır. Klasik Orta Asya mimarisiyle inşa edilen binanın işlemeli devasa portalı ve geniş avlusu, döneminin ustalığını sergiliyor. Giriş ücreti 2026 yılı için yaklaşık 2-3 dolar olup 08:00-19:00 saatlerinde açıktır. Toplu taşıma için Chorsu metro durağını kullanıp kısa bir yürüyüşle ulaşabilirsiniz. Buraya 1,5 saat ayırmanız yeterli olacaktır. İpucu: Avludaki eski ahşap oyma işçiliklerini incelemek için fotoğraf makinenizin zoom özelliğini kullanın.

Foto: AXP Photography, Pexels
Minor Camii 📍 Haritada gör, 2014 yılında tamamlanan modern dönem mimarisinin zarif bir örneği olarak beyaz mermerden inşa edilmiştir. İki minaresi ve geniş avlusuyla, geleneksel İslam mimarisinin çağdaş malzemelerle nasıl bütünleştiğini kanıtlayan huzurlu bir alandır. Giriş ücretsizdir ve her gün 09:00-20:00 saatleri arasında ziyaretçileri kabul eder. Oraya gitmek için Minor metro istasyonunda inip yaklaşık 15 dakika yürümek en pratik yoldur. Mekana 45 dakika ayırmak yeterlidir. İpucu: Akşam saatlerinde yapılan ışıklandırmalar, mermerin üzerinde harika yansımalar oluşturarak büyüleyici bir görüntü sunar.
Abulkasım Medresesi 📍 Haritada gör, 19. yüzyılda inşa edilmiş, günümüzde el sanatları merkezi olarak kullanılan tarihi bir yapıdır. Eski dönemlerde şehrin sosyal merkezi olan bu kompleks, yerel ustaların ürünlerini sergilediği atölyelere ev sahipliği yapıyor. Giriş ücretsizdir ve sabah 09:00’dan akşam 18:00’e kadar ziyaret edilebilir. İstiklal Meydanı üzerinden geçen sarı hatlı otobüslerle bölgeye kolayca varabilirsiniz. İçerideki sanat atölyelerini gezmek için 2 saat ayırmanız yerinde olur. İpucu: Yerel zanaatkarlarla sohbet ederek, yaptıkları minyatür sanatının inceliklerini yakından gözlemleyebilirsiniz.

Foto: Havvanur, Pexels
Tilla Şeyh Camii 📍 Haritada gör, Hast-Imam Kompleksi bünyesinde yer alan ve 19. yüzyıldan kalan tarihi bir ibadethanedir. İç mekanında bulunan ahşap sütunlar ve dönem süslemeleri, bölgenin mimari geleneğini yansıtmak adına son derece değerlidir. Giriş ücretsizdir ve ziyaret saatleri 09:00-18:00 arasıdır. Gafur Gulam metro istasyonundan taksi veya otobüs aktarması yaparak buraya ulaşabilirsiniz. Gezmeniz için 1 saat yeterli olacaktır. İpucu: Caminin bulunduğu alanda yer alan ve dünyanın en eski Kur'an-ı Kerim nüshalarından biri olduğu söylenen eseri mutlaka görmelisiniz.
Aziz Yorgi (St. George) Katedrali 📍 Haritada gör, şehrin ortodoks topluluğu için 19. yüzyıl sonunda inşa edilmiş tarihi bir dini yapıdır. Sarı renkli cephesi ve kubbeli mimarisiyle, yerel camilerden oldukça farklı bir estetik anlayışını yansıtır. Giriş tamamen ücretsiz olup 08:00-19:00 saatleri arasında kapıları açıktır. Pushkinskaya metro durağında inerek kısa bir yürüyüşle kolayca buraya varabilirsiniz. İçerideki freskleri incelemek için 45 dakikanızı ayırmanız yeterlidir. İpucu: Kilisenin huzurlu bahçesinde kısa bir mola vererek şehrin gürültüsünden uzaklaşabilirsiniz.

Foto: Ahmed samir mohamed, Pexels
Romanov Sarayı 📍 Haritada gör, 19. yüzyıl sonunda sürgün edilen Grandük Nikolay Konstantinoviç için inşa edilen, Avrupa mimarisi etkili bir yapıdır. Tuğla işçiliği ve zarif balkonlarıyla şehir merkezinde farklı bir siluet oluşturur; günümüzde resmi bir kabul binası olarak kullanılır. Dışarıdan ziyarete açık olan bina için herhangi bir giriş ücreti alınmaz. Amir Timur Meydanı’na yakın konumda olduğu için metro veya yürüyüşle kolayca ulaşılabilir. Binayı dışarıdan incelemek ve fotoğraflamak için 30 dakika yeterlidir. İpucu: Sarayın mimari detaylarını yakalayabilmek için güneşin en tepede olduğu saatleri tercih etmenizi öneririm.
🌉 Meydanlar ve Köprüler
Emir Timur Meydanı 📍 Haritada gör, kentin kalbinde yer alan ve çevresinde meşhur Özbekistan Oteli gibi yapıları barındıran sembolik bir merkezdir. Sovyet döneminde devrim meydanı olarak kullanılan alan, bağımsızlık sonrası Timur heykelinin dikilmesiyle bugünkü ikonik kimliğine kavuşmuştur. Meydanın ortasındaki görkemli heykeli, çevreleyen geniş park alanlarını ve akşam saatlerinde renklenen ışıklandırmalı fıskiyeleri mutlaka inceleyin. Giriş ücretsiz; günün her saati ziyarete açıktır. Metro ile Amir Temur Khiyoboni istasyonunda inerek ulaşabilirsiniz. Buraya yaklaşık 45 dakika ayırmanız yeterli olacaktır. Pratik ipucu: Fotoğraf çekmek için gün batımı saatlerini tercih edin, ışık çok daha yumuşak düşüyor.
Bağımsızlık Meydanı 📍 Haritada gör, ülkenin en büyük halka açık alanı olup siyasi ve sosyal törenlere ev sahipliği yapmaktadır. 1991 yılında ilan edilen bağımsızlığın bir nişanı olarak tasarlanan bu geniş bölge, ülkenin modern yüzünü temsil eden devasa anıtlarla süslüdür. "Mutlu Anne" heykeli ve üzerindeki küre figürü, bölgedeki en ilgi çekici noktalar arasındadır. Giriş ücretsiz olup ziyarete 08.00-22.00 saatleri arasında açıktır. Mustaqillik Maydoni metro istasyonu tam önünde yer alır. Gezinizi bir saatlik bir süre zarfına sığdırabilirsiniz. Pratik ipucu: Meydanın çevresindeki çiçek bahçelerini incelemek için sabah erken saatlerde gelip kalabalıktan kaçınabilirsiniz.

Foto: Meruyert Gonullu, Pexels
Mustakillik Caddesi 📍 Haritada gör, kentin en eski ve en hareketli ana arterlerinden biri olarak tarihi dokuyu modern yaşamla harmanlamaktadır. Sovyet dönemi mimarisinin izlerini taşıyan bu geniş cadde boyunca yürürken, şehrin geçmişiyle bugünü arasındaki mimari farkı net biçimde görebilirsiniz. Cadde boyunca dizilen kitapçılar, şirin kafeler ve yerel sanat galerileri burayı yürüyüş yapmak için ideal kılıyor. Her zaman erişilebilir olan bölge için herhangi bir ücret ödemeniz gerekmez. Caddeye ulaşım için şehir merkezindeki herhangi bir otobüs hattını kullanabilirsiniz. Keşif için 1.5 saat idealdir. Pratik ipucu: Yol üstündeki yerel fırınlardan taze pişmiş "lepyoşka" ekmeği almayı kesinlikle ihmal etmeyin.
Hasti İmam Meydanı 📍 Haritada gör, Orta Asya’nın dini mirasını yansıtan, kadim bir maneviyat merkezidir. 16. yüzyıldan kalan yapılarla çevrili bu huzurlu bölge, özellikle Hz. Osman zamanından kalma el yazması Kur'an-ı Kerim'in korunmasıyla dünyaca ünlüdür. Buradaki tarihi medrese avluları ve ahşap oymalı detaylar, geleneksel işçiliğin en iyi örneklerini sunar. Giriş ücretsizdir; 09.00-18.00 arası açıktır. Alisher Navoi veya Gafur Gulyam metro duraklarından taksiyle kolayca ulaşılır. Burada en az 2 saat vakit geçirmenizi öneririm. Pratik ipucu: Kompleks içindeki müze bölümünde rehberli turlara katılarak el yazması eserler hakkında derinlemesine bilgi edinebilirsiniz.
Tashkent City Park 📍 Haritada gör, modern mimariyle peyzajın birleştiği devasa bir rekreasyon alanı olarak şehir yaşamına farklı bir soluk getirmektedir. Son yıllarda açılan bölge, göletleri ve modern köprü geçişleriyle şehrin en "yeni" cazibe merkezidir. Özellikle akşamları yapılan su gösterileri, yerel halk ve turistlerin yoğun ilgisini çeken büyüleyici bir aktivitedir. Giriş ücretsizdir ve gece yarısına kadar faaliyet gösterir. Parka ulaşmak için Shaxristan metro istasyonundan aktarma yapabilirsiniz. Burası için 2-3 saatlik bir planlama gayet uygundur. Pratik ipucu: Gösteri saatlerini takip ederek akşam ışık şovlarını en ön sıradan izlemeyi unutmayın.
Çorsu Çarşısı Kapısı 📍 Haritada gör, bölgenin en eski ticaret noktalarından birine giriş yapmanızı sağlayan tarihi bir kapı niteliği taşımaktadır. Büyük kubbeli çarşının ana giriş noktası olan bu alan, şehrin İpek Yolu üzerindeki konumunu hatırlatan canlı bir merkezdir. İçerideki kuleler ve geleneksel süslemeler, bölgenin ticari ve kültürel önemini vurgulayan detaylardır. Çarşı girişi ücretsizdir ve her gün 07.00-19.00 arası açıktır. Chorsu metro istasyonundan çıktığınız an kapının yanındasınız. Burayı görmek için 30 dakika yeterli olsa da alışveriş için daha uzun kalabilirsiniz. Pratik ipucu: Kapıdan girmeden önce çevredeki yerel baharatçıları mutlaka ziyaret edin.
🌳 Parklar ve Manzara Noktaları
Japon Bahçesi 📍 Haritada gör, 2001 yılında Özbek-Japon ortaklığıyla kurulan huzur dolu bir vaha konumundadır. Ülkedeki en bakımlı peyzaj alanlarından biri olan bahçe, geleneksel Japon mimarisiyle yerel bitki örtüsünü harmanlar. Gölet üzerindeki kuğuları izleyebilir, taş yolların çevrelediği Japon çay evinde dinlenebilirsiniz. Giriş ücreti 2026 itibarıyla 30.000 Som; 09.00-20.00 arası açıktır. Ulaşım için "Bodomzor" metro durağından yürüyebilirsiniz. En az 2 saat ayırmanız önerilir. İpucu: Çay evinde yerel demlenmiş yeşil çayı mutlaka deneyin.
Lokomotiv Eğlence Parkı 📍 Haritada gör, demiryolu temalı tasarımıyla hem çocukların hem de yetişkinlerin ilgisini çeken geniş bir rekreasyon bölgesidir. Sovyet döneminden kalan teknik mirası modern oyuncaklarla birleştiren tesis, şehrin popüler eğlence merkezlerinden biri haline gelmiştir. Büyük dönme dolaba binerek şehri kuşbakışı görebilir, yürüyüş yollarında vakit geçirebilirsiniz. Giriş ücretsizdir, oyuncaklar için ayrı bilet alınır; 10.00-22.00 saatlerinde hizmet verir. Metro ile "Tashkent" durağından veya otobüs hatlarıyla kolayca ulaşılır. 3-4 saat zaman ayırmanız idealdir. İpucu: Akşam saatlerinde parkın ışıklandırması fotoğraf çekmek için harika bir ortam sunar.
Botanika Bağı 📍 Haritada gör, 1950 yılından beri faaliyet gösteren ülkenin en büyük ve en eski botanik araştırma alanıdır. Binlerce farklı ağaç türüne ev sahipliği yapan bu devasa ormanlık alan, şehrin gürültüsünden uzaklaşmak isteyenler için mükemmeldir. Nadir bitki koleksiyonlarını keşfedebilir, asırlık çınar ağaçlarının altında huzur bulabilirsiniz. Giriş 15.000 Som; 08.00-19.00 saatleri arasında açıktır. "Shahriston" durağından minibüslerle erişim sağlayabilirsiniz. En az 3 saatlik bir gezi planlanmalıdır. İpucu: Bahçenin arka kısımları daha az kalabalıktır, sessizlik arayanlar için en iyi noktadır.
Gafur Gulam Parkı 📍 Haritada gör, yoğun ağaç dokusuyla şehrin akciğeri kabul edilen ve yerli halkın uğrak noktası olan köklü bir rekreasyon alanıdır. 1967 yılında inşa edilen tesis, son yıllarda yapılan yenilemelerle modern bir çehre kazanmıştır. Göl kenarında kısa yürüyüşler yapabilir veya çeşitli spor sahalarını kullanabilirsiniz. Giriş ücretsiz; 08.00-23.00 saatleri arasında ziyaret edilebilir. "Gafur Gulam" metro istasyonundan birkaç dakikalık yürüyüşle kolayca ulaşılır. Buraya yaklaşık 2 saat ayırmak yeterli olacaktır. İpucu: Park içindeki gölde küçük teknelerle kısa bir tur atarak farklı bir bakış açısı yakalayabilirsiniz.
Ekopark 📍 Haritada gör, tamamen doğa dostu bir anlayışla kurulan ve şehrin modern yüzünü temsil eden geniş yeşil alanlardan biridir. Modern peyzaj mimarisiyle dikkat çeken bu mekan, koşu yolları ve açık hava spor tesisleriyle oldukça aktiftir. Gün batımında parkın merkezindeki ışıklı fıskiyeleri seyretmek oldukça keyiflidir. Giriş ücretsizdir; 07.00-23.00 saatleri arasında her zaman ziyaret edilebilir. "Pushkin" metro durağı üzerinden kolayca ulaşım sağlanabilir. Yaklaşık 2 saatlik bir süre ideal bir gezinti sağlar. İpucu: Hafta sonları yerel halkla birlikte spor yapmak isterseniz sabah erken saatleri tercih edin.
Anhor Lokomotiv Parkı 📍 Haritada gör, Anhor kanalı boyunca uzanan ve hem kültürel hem de eğlence aktivitelerini barındıran modern bir sosyal tesistir. 2016 yılında kurulan park, kanal manzaralı yürüyüş yolları ve tematik küçük yapılarıyla bilinir. Kanal kenarında yürürken şehrin merkezini alışılmadık bir perspektiften görebilirsiniz. Giriş ücretsiz; 09.00-23.00 arasında açıktır. Şehir merkezinden "Chorsu" veya "Tashkent" metro duraklarından taksiyle hızlıca ulaşılır. En az 2 saat ayırarak tüm alanı gezebilirsiniz. İpucu: Kanalın üzerindeki küçük köprülerde gün batımında manzara izlemek oldukça keyifli ve serinletici bir deneyimdir.
🆓 Ücretsiz Gezilecek Yerler
Cuma Camii 📍 Haritada gör, 9. yüzyılda kurulan kentin en eski ibadethanelerinden biridir; geçirdiği restorasyonlar sayesinde özgün mimarisini korumayı başarmıştır. Binanın geniş kubbesi ve oyma sütunlu avlusu, İslami mimari meraklılarını kendine hayran bırakır. Giriş ücreti ücretsiz olup her gün 08:00-18:00 saatleri arasında ziyaret edilebilir. Çorsu metrosu yakınındaki alana ulaşmak için otobüs veya taksi kullanabilirsiniz. Burayı gezmek için 45 dakika yeterlidir. Cuma saatlerinde kalabalık olabileceğini unutmayın.
Tashkent Metro İstasyonları, Sovyet döneminin sanat anlayışını yansıtan ve her biri ayrı temayla dekore edilmiş yeraltı saraylarıdır; 1977 yılında hizmete açılmıştır. Kosmonavtlar veya Alişer Navoi durakları gibi noktalardaki detaylı freskler ile mermer sütunlar görsel bir şölen sunar. Giriş ücretsizdir ve sabah 05:00'ten gece 00:00'e kadar gezilebilir. Metroyu kullanırken tek jetonla dilediğiniz istasyonu inceleyebilirsiniz. İstasyonları detaylı keşfetmek için 2-3 saatinizi ayırmanız gerekir. Fotoğraf çekmek artık tamamen serbest, bu fırsatı değerlendirin.
Şehitler Hatırası Kompleksi 📍 Haritada gör, baskıcı rejim kurbanlarının anısına 2000 yılında inşa edilen geniş ve huzurlu bir yeşil alandır; şehre panoramik bir bakış sunar. İçerisinde yer alan görkemli kubbeli yapılar ve çevresini saran çiçek bahçeleri sakin bir yürüyüş için oldukça uygundur. Haftanın her günü ücretsiz ziyaret edilebilir. Yunusabad bölgesi yakınlarında yer aldığı için metroyla ulaşım oldukça pratiktir. Alanın tamamını sakin bir tempoyla incelemek için 1 saat yeterli olacaktır. Gün batımında ışıklandırmanın yarattığı manzarayı izlemek için orada olun.
Dostluk Anıtı 📍 Haritada gör, Sovyetler döneminde birliği simgelemek için dikilmiş olup kentin modern değişimine tanıklık eden tarihi bir noktadır; devasa heykellerle süslü meydanı dikkat çeker. Çevresindeki geniş park alanı yerel halkın sosyalleşme noktalarından biridir ve şehrin havasını solumak için idealdir. Giriş ücreti ücretsizdir ve gün boyu erişime açıktır. Yakın çevresinde toplu taşıma durakları mevcuttur. Burayı ziyaret etmek için 30 dakika ayırmanız yeterlidir. Anıt çevresindeki sokak lezzetlerini tadarak kısa bir mola vermeyi deneyin.
Taşkent TV Kulesi Çevresi 📍 Haritada gör, 1980'lerde inşa edilen kulenin dibindeki park alanı şehrin modern yüzünü temsil eder; kule Orta Asya'nın en yüksek yapılarından biridir. Kulenin etrafındaki meydanda yürüyüş yaparken mimari büyüklüğünü yakından gözlemlemek oldukça etkileyicidir. Bahçelere giriş ücretsizdir; kulenin içine çıkmak ise ücretlidir. Metro ile Badamzar istasyonunda inerek ulaşabilirsiniz. Alanı gezmek yaklaşık 45 dakikanızı alır. Kulenin ihtişamını kadraja sığdırmak için en geniş açılarınızı hazırlayın.
Özbekistan Sanat Akademisi Sergi Salonu 📍 Haritada gör, yerel sanatçıların eserlerinin sergilendiği bir merkezdir; bölgedeki çağdaş sanatın kalbi burada atar. Sergi alanı düzenli olarak değişen tematik koleksiyonlara ev sahipliği yapar. Giriş ücretsizdir ve genellikle sabah 10:00 ile akşam 17:00 arası açıktır. Merkezi bir konumda olduğu için yürüyerek veya taksiyle kolayca erişilebilir. Koleksiyonları tam olarak sindirmek için 1,5 saat yeterli olacaktır. Ziyaret öncesinde güncel sergileri kontrol ederek programınızı buna göre ayarlamanız faydalı olur.
Nerede Ne Yenir?
Türkiye’den uçuşla yaklaşık 4,5 saat süren Taşkent, Özbek mutfağının kalbidir; burada doyurucu bir öğün için kişi başı 5 ila 12 Euro arası bir bütçe yeterlidir. Sovyet dönemi planlamasının geniş caddeleriyle geleneksel İpek Yolu mirasını buluşturan bu merkez, hem tarihe dokunmak hem de gastronomik bir şölen yaşamak isteyenleri bekliyor.Yerel Lezzet Durakları
Özbek sofralarının başrolü şüphesiz "Plov"dur (Özbek pilavı). Kuzu eti, sarı havuç ve nohutla hazırlanan bu yemek, kentin her köşesinde bir tutku. Central Asian Plov Center (Besh Qozon), dev kazanlarda pişen pilavın en ikonik adresidir. Eğer daha mahalle arası, samimi bir ortam arıyorsanız Afsona restoranına uğramalısınız; burası modernize edilmiş geleneksel sunumlarıyla bilinir.
Foto: Emre, Pexels
Bütçe Dostu İpuçları
Taşkent, uygun fiyatlı bir gezi planlayanlar için gerçek bir fırsat. Metro hattını kullanmak ulaşım masrafınızı neredeyse sıfıra indirir; her bir biniş sadece birkaç kuruş değerindedir. Ayrıca yerel pazarlar, yani "Bazar"lar, taze meyve ve kuruyemiş alışverişi için hem ekonomik hem de renkli duraklardır.Helal Yemek Rehberi
Özbekistan genelinde İslami usullere uygun kesim ve hazırlık standart olduğu için, yerel lokantaların neredeyse tamamı helal sertifikalıdır. İşte bütçenizi sarsmayacak beş güvenilir adres:- Besh Qozon: 📍 Haritada gör Shaykhontohur semti, kişi başı yaklaşık 4-6€, meşhur Taşkent pilavı.
- Afsona: 📍 Haritada gör Mirabad semti, kişi başı 8-10€, etli mantı ve geleneksel çorbalar.
- Navat: 📍 Haritada gör Yunusabad semti, kişi başı 7-9€, zengin kahvaltılıklar ve Shashlik (çöp şiş).
- Sultan Saray: 📍 Haritada gör Chilanzar semti, kişi başı 5-7€, tandır kebap ve özel soslu salatalar.
- Caravan: 📍 Haritada gör Yakkasaray semti, kişi başı 9-11€, otantik mezeler ve kuzu tandır.
Nerede Kalınır?
Türkiye'den İstanbul Havalimanı'ndan direkt uçuşla yaklaşık 4,5 saatte ulaşılan bu tarihi merkez, Orta Asya'nın modern yüzünü temsil ediyor. Türk vatandaşları için 30 güne kadar vizesiz seyahat imkanı sunan bu bölge, hem bütçe dostu hem de keşfedilmeye değer pek çok farklı atmosfere ev sahipliği yapıyor.Konaklama Bölgeleri
- Mirzo Ulugbek: 📍 Haritada gör Gecelik 35-60€ arası. Şehir merkezine yakın, parkları ve düzenli mimarisiyle aileler için oldukça ideal bir bölge.
- Yunusabad: 📍 Haritada gör Gecelik 25-45€ arası. Daha çok yerel yaşamın hakim olduğu, uygun fiyatlı apart daire arayan genç gezginler ve sırt çantalılar için uygun bir tercih.
- Chilanzar: 📍 Haritada gör Gecelik 30-55€ arası. metro ağlarına erişimin çok kolay olduğu, bölgenin hareketli sosyal hayatını deneyimlemek isteyenler için merkezi bir seçenek.
- Yakassaray: 📍 Haritada gör Gecelik 50-90€ arası. Lüks otellerin ve gurme restoranların yoğunlaştığı, iş seyahati yapanlar veya konfor arayan gezginler için en şık bölge.
Günlük Bütçe
| Harcama Kalemi | Ekonomik | Orta | Konfor |
|---|---|---|---|
| Konaklama | 20€ | 45€ | 90€ |
| Yeme-İçme | 10€ | 25€ | 50€ |
| Ulaşım ve Müze | 5€ | 10€ | 25€ |
| Toplam | 35€ | 80€ | 165€ |
En İyi Zaman
İklimsel veriler ışığında, bölgeyi ziyaret etmek için en uygun dönemler havanın aşırı sıcak veya dondurucu olmadığı ilkbahar ve sonbahar aylarıdır.| Ay | Ort Max | Ort Min | Yağışlı Gün | Yorum |
|---|---|---|---|---|
| Nisan | 21°C | 9°C | 8 | Doğa çiçek açıyor, yürüyüş için en ideal zaman. |
| Mayıs | 27°C | 14°C | 6 | Isınma başlıyor ancak kavurucu sıcaklar henüz etkili değil. |
| Eylül | 28°C | 15°C | 2 | Hasat zamanı, meyveler en lezzetli döneminde. |
| Ekim | 20°C | 9°C | 4 | Huzurlu bir gezinti için yumuşak bir iklim sunar. |
Günlük Gezi Rotaları
İstanbul'dan aktarmasız uçuşla yaklaşık 5 saatte ulaşabileceğiniz bu Orta Asya başkentinde, günlük ortalama harcama tutarı 40-50 dolar civarındadır.Bir Günlük Rota
Güne erkenci başlayıp şehrin modern yüzüyle geleneksel dokusunu bir güne sığdırabilirsiniz.| Zaman | Nokta | Süre | Maliyet |
|---|---|---|---|
| 08:30 | Emir Timur Meydanı | 60 dk | Ücretsiz |
| 09:30 | Özbekistan Sanat Müzesi | 90 dk | 3$ |
| 11:00 | Hast-i İmam Külliyesi | 120 dk | 2$ |
| 13:00 | Öğle Yemeği (Afsona) | 60 dk | 12$ |
| 14:00 | Çorsu Pazarı | 150 dk | Ücretsiz |
| 16:30 | Taşkent Metrosu Gezisi | 90 dk | 0.20$ |
| 18:00 | Mustakillik Meydanı | 120 dk | Ücretsiz |
İkinci Gün Planı
Dün tarihi merkezlere odaklandıysanız, ikinci gün daha çok sosyal yaşama ve modern mimariye vakit ayırın. Sabah serinliğinde Japon Bahçesi’ne giderek sakin bir başlangıç yapabilirsiniz. Burası yerel halkın dinlenme noktasıdır. Ardından, şehrin en büyük parklarından biri olan Navoi Milli Parkı içinde kısa bir doğa yürüyüşü yapın. Öğleden sonra ise "Minor Camii"nin bembeyaz mermerlerini görmeye gidin; fotoğraf çekmek için gün batımı saatleri en ideal zamanlamadır.Üçüncü Gün Seçenekleri
Seçenek A (Çevre Kasabası): Hızlı trenle yaklaşık 2 saatte Çimgan Dağları'na ve Çarvak Baraj Gölü'ne ulaşabilirsiniz. Doğa tutkunları için yürüyüş ve yamaç paraşütü burada oldukça yaygın. Seçenek B (Niş Mahalle): Eski Sovyet döneminden kalma binaların sanat atölyelerine dönüştüğü "Anhor" bölgesinde vakit geçirin. Yerel tasarımcıların dükkanlarını gezebilir, şık kafelerde Özbek çayının tadına bakabilirsiniz. Seçenek C (Çocuklu Aile): Taşkent Land isimli lunapark ve yanındaki büyük su parkı, miniklerle seyahat edenler için en iyi eğlence merkezidir. Ayrıca Hayvanat Bahçesi şehrin çok düzenli ve geniş alanlarından biridir.Pratik Bilgiler
Özbekistan topraklarına adım atmak isteyen Türk vatandaşları için vizesiz seyahat süresi 30 gündür. Pasaportunuzun dönüş tarihinden itibaren en az 3 ay daha geçerli olması gerektiğini unutmayın; aksi takdirde sınır kapısında ciddi sorunlar yaşanabilir. İletişim konusunda oldukça şanslısınız. Yerel operatörler (Ucell, Beeline, Uzmobile) hem uygun fiyatlı hem de oldukça hızlı internet paketleri sunuyor. Şehir merkezindeki ofislerden fiziksel SIM kart alabileceğiniz gibi, Airalo veya Holafly gibi platformlar üzerinden eSIM edinerek daha uçaktan inmeden bağlantınızı aktif edebilirsiniz. Halk, kendi ana dilleri olan Özbekçeyi kullanır; ancak Sovyet geçmişi nedeniyle Rusça da günlük yaşamda son derece yaygındır. İngilizce, gençler arasında yaygınlaşsa da genel nüfus arasında sınırlı bir kullanım alanına sahiptir.| Konu | Detay |
|---|---|
| Vize | Türk vatandaşlarına 30 gün muafiyet |
| Dil | Özbekçe, Rusça (yaygın), İngilizce (kısıtlı) |
| Saat Farkı | Türkiye'den 2 saat ileride |
| Priz | F Tipi (Türkiye ile aynı) |
| Güvenlik | Çok yüksek (gece yürüyüşleri güvenli) |
| eSIM | Uygulama üzerinden kurulum mümkün |
| Bahşiş | %5-10 arası, zorunlu değil |
Para Birimi ve Harcamalar
Özbek Somu (UZS) kullanılıyor. Nakit, hâlâ ticaretin kalbi durumunda; bu yüzden yanınızda mutlaka döviz bulundurun. Döviz büroları her köşe başında var. Kredi kartı kullanımı gelişmiş restoran ve otellerde yaygınlaştı ama yerel pazarlar ile taksilerde nakit kraldır.
Güvenlik ve İletişim
Başkent genelinde polis teşkilatı oldukça görünür durumdadır; bu durum suç oranlarını ciddi şekilde aşağı çekiyor. Özellikle turistik bölgelerde gece geç saatlere kadar rahatça dolaşabilirsiniz. Yine de pasaportunuzun bir kopyasını dijital olarak veya yanınızda bulundurmak her zaman iyi bir tedbir olacaktır.
İletişim İpucu
Yandex Go uygulamasını indirmek, ulaşım sorununu tamamen ortadan kaldırır. Hem oldukça uygun fiyatlıdır hem de rota belirsizliğini ortadan kaldırarak taksi pazarlığı yapmanıza gerek bırakmaz.
- Türk vatandaşları 30 güne kadar vizesiz gezebilir.
- Priz tipi Türkiye ile aynı olduğu için adaptöre ihtiyaç duymazsınız.
- Nakit para, küçük esnaf ve pazarlarda hala tek geçerli yöntemdir.
- Yandex Go uygulamasını kullanmak hayat kurtarıcı bir ulaşım stratejisidir.
- Rusça bilmek veya basit bir çeviri uygulaması kullanmak yerel halkla iletişimi kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye’den Özbekistan’ın kalbine, Taşkent’e gitmek için 3-4 gün yeterli bir süredir.
Foto: MEHMET SÜTLAŞ, Pexels
Ziyaret ve Hazırlık
Taşkent gezisi için ideal süre ne kadardır?
Üç veya dört tam gün, başkentin tarihi dokusunu ve modern yüzünü keşfetmeniz için oldukça yeterli bir zaman dilimidir. İlk gün şehir merkezindeki meydanlarda yürüyüş yapıp, sonraki günlerde ise müzelere, yerel pazarlara ve çevredeki tarihi noktalara vakit ayırarak şehri acele etmeden, özümseyerek gezebilirsiniz. Daha uzun bir tatil planlıyorsanız civar illeri de değerlendirebilirsiniz.
Türk vatandaşları vize almalı mı?
Özbekistan hükümeti, Türk vatandaşlarına 30 güne kadar olan turistik seyahatlerinde vize muafiyeti tanımaktadır. Sadece geçerli bir pasaportunuzun olması yeterlidir; herhangi bir evrakla uğraşmadan doğrudan giriş yapabilirsiniz. Yine de gitmeden önce resmi makamlardan güncel giriş şartlarını kontrol etmek, seyahat planınızda beklenmedik bir aksama yaşanmaması adına her zaman en garantili yöntemdir.
Günlük ortalama bütçe ne kadar?
Konaklama, yeme-içme ve şehir içi ulaşım dahil olmak üzere günlük 40-60 dolar aralığında bir bütçeyle oldukça konforlu bir gezi yapabilirsiniz. Lüks tercihler yapmadığınız sürece yerel restoranlar ve standart oteller sayesinde masraflarınız oldukça makul seviyelerde kalacaktır. İkinci el eşyalar veya özel hediyelikler alacaksanız, bütçenize ufak bir esneklik payı eklemeniz faydalı olur.
Şehir ne kadar güvenli?
Taşkent, dünya genelindeki birçok büyük metropole kıyasla oldukça güvenli ve huzurlu bir merkezdir. Turistlere yönelik suç oranları yok denecek kadar düşüktür; gece saatlerinde bile kalabalık caddelerde rahatlıkla yürüyebilirsiniz. Elbette her büyük yerleşim yerinde olduğu gibi, kişisel eşyalarınıza dikkat etmeniz ve kalabalık yerlerde tedbiri elden bırakmamanız temel bir seyahat kuralıdır.
Şehir içi ulaşım kartı var mı?
Taşkent’te ATTO adında bir ulaşım kartı sistemi kullanılmaktadır; metro, otobüs ve tramvaylarda bu tek kartla geçiş yapabilirsiniz. Kartı metro girişlerindeki gişelerden veya yetkili bayilerden temin edip bakiye yükleyerek hemen kullanmaya başlayabilirsiniz. Nakit ödeme genellikle toplu taşımada kabul edilmediğinden, bu kartı seyahatinizin hemen başında edinmek işinizi büyük oranda kolaylaştıracaktır.
Helal yemek bulmak kolay mı?
Özbekistan bir İslam ülkesi olduğu için yediğiniz hemen hemen her etli yemek helal standartlarına uygundur. Domuz eti gibi içeriklerle karşılaşma ihtimaliniz neredeyse hiç yoktur, bu konuda gönül rahatlığıyla tercih yapabilirsiniz. Geleneksel Özbek mutfağı, özellikle kuzu ve dana eti odaklı olduğu için damak tadınıza uygun pek çok lezzeti kolaylıkla bulabileceksiniz.
En iyi ziyaret dönemi hangisidir?
İlkbahar ayları olan nisan ve mayıs ile sonbahardaki eylül ve ekim ayları şehri gezmek için en ideal zamanlardır. Yaz ayları aşırı sıcak, kış ayları ise oldukça soğuk geçebildiği için bu geçiş dönemlerinde hava sıcaklıkları gezinti yapmak için çok daha elverişlidir. Açık havada tarihi yapıları incelemek ve parklarda vakit geçirmek için bu aylar mükemmeldir.
İletişim için dil bariyeri olur mu?
Yerel halkın çoğu Özbekçe konuşsa da özellikle turistik alanlarda Rusça oldukça yaygındır ve birçok genç İngilizce bilmektedir. Bazı esnaflar veya yaşlı kuşakla iletişim kurarken el-kol hareketleri veya basit çeviri uygulamaları hayat kurtarıcı olabilir. Türk dili ile Özbekçe birbirine yakın köklerden geldiği için temel kelimeleri anlayabilir, basit alışverişlerde kolaylıkla anlaşabilirsiniz.
eSIM veya internet çözümü nedir?
Ucell, Beeline veya Uzmobile gibi operatörlerin sunduğu turist hatlarından veya dijital eSIM seçeneklerinden birini tercih edebilirsiniz. Şehir merkezindeki pek çok restoranda ücretsiz Wi-Fi bulunsa da, navigasyon kullanmak ve çeviri yapmak adına kendi internet hattınızın olması çok daha pratiktir. Havalimanına iner inmez kiosklar üzerinden veya şehir içindeki bayilerden hızlıca hat alabilirsiniz.
City Pass uygulaması var mı?
Şu an için kapsamlı bir şehir geçiş kartı uygulaması bulunmamaktadır, bu nedenle müzeleri tekil biletlerle gezmeniz gerekmektedir. Önemli tarihi mekanların giriş ücretleri oldukça cüzi seviyelerde olduğundan, tek tek ödeme yapmak bütçenizi zorlamayacaktır. Gitmeden önce hangi müzelerin ilginizi çektiğini belirleyip bir rota oluşturmanız, zaman yönetimi açısından çok daha etkili olacaktır.
Ne tür hediyelikler alabilirim?
Özbekistan’a özgü el yapımı seramikler, geleneksel desenli elbiseler veya doğal dokuma ipekler en popüler hatıralardır. Ayrıca baharatlar, kuru meyveler ve bölgenin meşhur kuruyemişleri hem kendiniz hem de sevdikleriniz için harika seçeneklerdir. Çorsu Pazarı bu tür hediyelik eşyaları toplu halde bulabileceğiniz ve yerel atmosferi koklayabileceğiniz en otantik noktadır.
Bahşiş verme kültürü nasıl?
Restoranlarda hizmet bedeli bazen hesaba dahil edilse de, genellikle yüzde 10 civarında bir bahşiş bırakmak oldukça yaygın ve kibar bir davranıştır. Zorunlu olmasa da, güler yüzlü hizmet veren garsonlara bu şekilde teşekkür edebilirsiniz. Küçük esnafta veya pazarlarda bahşiş verme zorunluluğu yoktur, ancak pazarlık yapmak orada alışverişin bir parçasıdır.
Kredi kartı kullanımı yaygın mı?
Şehir merkezindeki büyük otellerde, lüks restoranlarda ve AVM'lerde kartla ödeme yapabilirsiniz ancak nakit her zaman daha geçerli bir yöntemdir. Özellikle yerel pazarlarda ve küçük büfelerde sadece nakit Özbek Somu kabul edilir, bu yüzden yanınızda her zaman bir miktar yerel para bulundurmanız akıllıca olacaktır. ATM’lerden yerel para çekmek, döviz bürolarına göre daha pratik olabilir.
Aile ile gitmek uygun mu?
Özbek kültürü çocuklara ve aile yapısına çok değer verdiği için burada ailecek gezmek oldukça kolaydır. Parkların çokluğu ve geniş yürüyüş alanları, çocuklu ailelerin rahat vakit geçirmesi için uygun bir ortam sağlamaktadır. İnsanların çocuklara karşı oldukça sevgi dolu ve yardımcı yaklaştığını gittiğinizde siz de hemen fark edeceksiniz.
Hangi ulaşım aracı en hızlı?
Şehir içinde bir noktadan diğerine gitmenin en hızlı yolu hiç şüphesiz metrodur; hem trafikten kurtulursunuz hem de istasyonların sanat galerisi kıvamındaki mimarisini görmüş olursunuz. Kısa mesafelerde ise Yandex Go uygulaması üzerinden taksi çağırmak oldukça uygun fiyatlı ve konforludur. Toplu taşımayı kullanmak istemediğiniz anlarda taksiler hayatınızı ciddi anlamda kolaylaştıracaktır.
Yerel pazarlardan ne almalı?
Çorsu Pazarı gibi noktalardan mutlaka Özbekistan'ın meşhur bademlerini, kuru kayısılarını ve tazecik baharatlarını denemelisiniz. Ayrıca geleneksel el yapımı bıçaklar veya ahşap oyma işleri, koleksiyon yapmayı sevenler için nadide parçalardır. Pazar alışverişinde fiyatlar üzerinde hafif bir pazarlık payı olduğunu asla unutmayın; bu, satıcılar için de gayet normal bir iletişim biçimidir.
Müze gezileri için öneri nedir?
Emir Timur Müzesi ve Tarih Müzesi, bölgenin geçmişini anlamak adına kesinlikle listenizin en başında yer almalıdır. Müze girişlerinde bazen fotoğraf çekimi için küçük ek ücretler talep edilebilir, bu yüzden yanınızda her ihtimale karşı biraz bozuk para bulundurmanız iyi olur. Kapalı alanlarda gezmeyi seviyorsanız, Taşkent’in oldukça geniş ve çeşitli müze yelpazesi sizi memnun edecektir.
Giyim tarzı konusunda kurallar var mı?
Günlük kıyafetlerinizle sokaklarda dolaşmanızda hiçbir sakınca yoktur, ancak dini mekanları ziyaret ederken omuzlarınızı ve dizlerinizi örtecek şekilde giyinmek daha saygılı bir davranıştır. Kadın gezginlerin yanında her zaman bir şal bulundurması, beklenmedik ziyaretlerde hızlıca önlem almalarını sağlar. Genel olarak şehir halkı modern ve yerel giyimin harmanlandığı oldukça rahat bir tarza sahiptir.
Şehirde musluk suyu içilir mi?
Musluk suyunu doğrudan içmek yerine şişelenmiş veya arıtılmış suları tüketmeniz sağlık açısından çok daha yerinde bir karardır. Restoranlarda veya büfelerde bulabileceğiniz güvenilir marka suları tercih etmek, mide hassasiyeti yaşamanızı engeller. Çay kültürünün çok gelişmiş olduğu bir ülkede, her yerde taze demlenmiş sıcak çay içmek en iyi susuzluk giderme yöntemidir.
Tarihi yerler yürüyerek gezilir mi?
Şehir merkezindeki bazı önemli meydanlar ve müzeler birbirine yürüme mesafesinde olsa da, Taşkent oldukça geniş bir alana yayıldığı için toplu taşıma veya taksi kullanmanız şarttır. Bir noktadan diğerine geçmek bazen kilometrelerce sürebilir, bu yüzden rotanızı bölgelere ayırarak planlamanız enerjinizi korumanıza yardımcı olur. Rahat bir ayakkabı, bu büyük metropolü gezmek için en önemli ekipmanınızdır.
Taşkent için uçuşunu ve konaklamanı ayarla; planı kâğıt üstünde bırakma, hemen uygulamaya başla.